In de kringloopwereld heeft alles en iedereen een verhaal. Bedrijfsleider Truus Doesburg weet niet alleen die verhalen bijzonder inspirerend te vertellen, maar ze ook zichtbaar tot uiting te brengen in het sfeervolle Kringloopwarenhuis van Stichting Kringloop Zwolle aan de Zwolse Ceintuurbaan. Ze deelt circulief en leed.
Even voorstellen:
‘Ik ben Truus Doesburg, 57 jaar, heb een zoon en twee dochters en binnenkort word ik voor het eerst oma! Mijn roots liggen oorspronkelijk in de reguliere retail. Als achttienjarig meisje uit Leek keek ik vol bewondering naar modewinkel HIJ in de Herenstraat in Groningen: daar wilde ik wel werken. Voor Nederlands op school moesten we sollicitatiebrieven oefenen. Mijn brief was zo goed gelukt dat ik dacht: ik stuur ’m gewoon echt op. Ik schreef heel stellig dat ik bedrijfsleider wilde worden maar dat ik daarvoor eerst als verkoopster wilde beginnen om het vak te leren. En ik werd aangenomen! De voorwaarde was wel dat ik na mijn Detailhandel-opleiding naar Zwolle moest verhuizen voor de specifieke HIJ-opleiding. Dus daar ging ik: op kamers in de wijk Pierik. Bij HIJ en ZIJ en later bij WE Fashion heb ik in Haarlem, Alkmaar, Groningen en Amsterdam winkels geleid. Later werkte ik tien jaar bij Piet Zoomers in de Luttekestraat, zette ik mede een Trendhopper City Store in Zwolle op en was ik betrokken bij de Fairtradewinkel WAAR. Nu pas ik mijn ervaring met klantbeleving, winkelindeling en sfeer toe op gebruikte spullen in het Kringloopwarenhuis.’
Op wat voor moment in je leven kwam je in aanraking met circulariteit en inclusiviteit?
‘Als alleenstaande moeder van drie kinderen moet je creatief zijn. Ik leef vanuit de filosofie dat altijd van niets iets is te maken. Neem een simpele aardappel: lijkt saai, maar je kunt er alles mee maken. Aardappelkoekjes, gepofte aardappels, pomme de terre uit de oven of geroerbakt met groenten. Of kleding pimpen: ik heb lange armen, dus de mouwen zijn altijd te kort. Dan zet ik er leuke strookjes of manchetten aan. Ik ben graag creatief bezig, als het maar functioneel is wat ik maak. Vroeger al kocht ik zakken vol knopen op de lapjesmarkt in Groningen om een kledingstuk te pimpen en Truus-eigen te maken. Je kunt overal een feestje van maken.’
Hoe raakte je bij Stichting Kringloop Zwolle betrokken?
‘Tegenover de WAAR-winkel startte in 2023 de oorspronkelijke Winkel van Waarde van WaardeRing. Het viel me op dat het er altijd zo donker was, alsof de winkel constant gesloten was. Het leek me goed om daar eens over van gedachten te wisselen en gaandeweg kwam ik in gesprek met directeur Wilma Voortman van Stichting Kringloop Zwolle. Van het één kwam het ander. Wilma vroeg me of ik mee wilde bouwen aan een heel nieuw concept: de realisatie van een kringloopwarenhuis, een frisse, inspirerende winkel met een écht verhaal. En zo geschiedde! Ik had zoiets nog nooit gedaan, maar Wilma had er vertrouwen in.’
Wat was het eerste dat je op dit gebied aanpakte toen je bij de Kringloop begon?
‘Het compleet inrichten en verbouwen van dit Kringloopwarenhuis aan de Ceintuurbaan, samen met Gerwin de Vries van Wever Circulair. Circulaire retail is heel anders dan lineaire retail, het vereist een andere manier van denken en inrichten, en het is veel meer werk. In de reguliere detailhandel werk je met serieproducten die een vaste plek hebben, en vaak met strakke inrichtingsrichtlijnen, inhangplannen en fotoboeken: daarin staat precies voorgeschreven hoe en wat op welke manier waar moet. Het kan makkelijk zijn, maar het doodt alle creativiteit. Bij een kringloop is elk product uniek. Ieder artikel heeft z’n eigen verhaal dat een eigen plekje verdient. Je moet met het aanbod van dat moment iets weten te maken en dat aanbod is telkens anders. En van de winkel wilde ik een ‘huiselijk warenhuis’ maken, een ontmoetingsplek, een place to be waar mensen graag rondwandelen. Een inspiratiedriehoek als “landingsplek” bij de ingang, paadjes van minimaal twee tegels breedte (1,20 meter) voor de routing, knusse afdelingen en natuurlijk onze magische boekenafdeling in Harry Potter-sfeer. We maken overal tafereeltjes. Ik denk wel dat ons Kringloopwarenhuis een eigen, unieke sfeer heeft die je elders niet snel tegenkomt.’
Wat was het leukste circulaire of inclusieve voorval dat je hebt meegemaakt?
‘Dat is zonder twijfel de balie die we hebben gebouwd van oude kantoorramen van dit pand. Een ontwerper had voor de balie een heel mooi plan bedacht, maar dat bleek te duur en te ingewikkeld, en we hadden maar drie maanden tot de opening. Gerwin en ik waren echt twee handen op één buik. We stonden in het pand naar die stapel oude binnenramen te kijken, keken vervolgens mekaar aan en ping! Er ging bij ons allebei tegelijk een lampje branden. Een balie van glas! Gerwin zei: “Ik heb nog wel wat balkjes en kant-en-klaar getegelde delen liggen, die kunnen we er ook voor gebruiken.” We voelden ons net Buurman & Buurman. Het resultaat is geniaal. En de winkel is perfect. Toen bij de opening in maart 2025 ineens de lentezon door de ramen scheen en alles in een goudkleurig licht zette, dacht ik: mooier dan dit wordt het niet.’
Hoe ga je om met de sociale en inclusieve kant van de kringloop?
‘In de lineaire retail werk je alleen met betaalde krachten en af en toe een stagiair; daar geef je gewoon een opdracht. Hier kwam ik opeens in aanraking met het sociale verhaal: mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, mensen die een beschutte werkplek nodig hebben. Hoe doe je dat, als je ze tóch wil betrekken bij het geheel. Ik heb geen maatschappelijke opleiding gedaan, ik ben geen sociaal werker. Maar ik heb wel praktijkervaring. Ik heb altijd met mensen gewerkt en het opvoeden van drie kinderen heeft me ook heel veel mensenkennis en geduld gebracht. Mijn rol hier zie ik niet als ‘de baas’, maar als een collega met supervisie. Ik kan deze winkel immers nooit alleen draaien; iedereen is nodig, we doen het samen. Het mooiste is om te ontdekken waar iemands kwaliteit en passie liggen en diegene daarin in zijn of haar kracht te zetten, zoals Wilma mij in mijn kracht zette. Dat heeft z’n uitdagingen: je moet flexibel zijn, het is soms hard werken en we rennen wat af. Laatst zei een stagiair: “Heb je een andere taak voor me? Ik heb zere benen.” Ik moest heel hard lachen. Ik zei: “Zere benen? Je bent jong!” Soms is de spagaat tussen commerciële omzetdoelen en de sociale begeleiding best pittig en zoeken naar de juiste weg, maar als je ziet hoe mensen hier opbloeien en groeien, maakt me dat heel erg blij!’
Waar ben je nu mee bezig?
‘Met het continu finetunen van de winkel en het inspireren van onze bezoekers. We proberen ook verhalen toe te voegen aan producten. Neem onze spijkerbroekenwand: het maken van een jeans vraagt ontzettend veel water en indigo-verf. Jeans zijn een tijdloos product. Door spijkergoed op een bijzondere manier te presenteren, bijvoorbeeld geïnspireerd op die Italiaanse straatjes waar kleding aan de lijnen boven de straat hangt, willen we mensen bewuster maken van de impact van kleding.’
Waar bloeit jouw hart het meeste van op?
‘Als de sfeer in de winkel goed is! Ik ben erg gevoelig voor sfeer en muziek. Als het hier lekker loopt, de collega’s blij zijn, het winkelend publiek enthousiast is en we draaien ook nog eens een mooie omzet, dan loop ik lekker mee te zingen op de werkvloer. Ik zeg ook altijd tegen het team: “Als jullie mij niet meer horen zingen, moeten jullie je afvragen of het wel goed gaat”, hahaha. En ’s avonds, als iedereen naar huis is, maak ik voor ik de lichten uitdoe en de deur sluit eerst nog een rondje. Dan schik ik hier en daar nog wat, verplaats iets zodat het nét nog wat mooier staat. Daar geniet ik van.’
Als je een wet mocht schrijven ten gunste van de circulaire economie, hoe zou die dan luiden?
‘Dan zou ik per direct het dubbel belasten van hergebruikte spullen afschaffen. Kringloopwinkels leveren een enorme bijdrage aan milieudoelstellingen, het klimaat en het sociale domein. Toch moeten we over hergebruikte goederen gewoon weer btw afdragen, terwijl over die spullen al lang een keer belasting is betaald. Dat is toch van de zotte? De overheid zou initiatieven die grondstoffen redden juist financieel moeten ontzien en stimuleren.’
Wat is je ultieme circulaire droom?
‘Mijn droom is dat het winkelconcept dat we hier hebben neergezet levensvatbaar en een blauwdruk voor de toekomst blijft. Dat we grondstoffen én mensen een duurzame plek kunnen blijven geven. Bovendien hoop ik dat het maatschappelijke bewustzijn nog verder groeit. Dat mensen zich bij alles wat ze nodig hebben voor hun huis, werk, school of garderobe eerst afvragen: “Kan ik dit niet bij de kringloop halen voordat ik het nieuw koop?” En dat fabrikanten weer spullen gaan maken van échte kwaliteit. Tegenwoordig zijn veel fast fashion en andere wegwerpartikelen van zo’n slechte kwaliteit dat een tweede leven niet eens mogelijk is. Dat moet echt anders.’
Hoe ken je WaardeRing en wat vind je van het netwerk?
‘In het begin snapte ik er eerlijk gezegd helemaal niets van. Ik dacht: “Wat is het nu precies en wie zijn al die mensen?” Inmiddels zie ik het netwerk als een waardevolle krachtenbundeling van partners met exact hetzelfde doel: kansen creëren voor mensen en materialen. En als je iemand nodig hebt voor iets bepaalds, is er altijd wel een partner te vinden. Neem bijvoorbeeld het contact met architect Maartje van den Berg van Blossom Architecture, die mijn handgetekende plattegronden digitaal heeft uitgewerkt en nagerekend. Door de korte lijntjes in het netwerk ontstaat er een fantastische kruisbestuiving.’
Heb je nog een mooie circulaire observatie?
‘Kijk eens op onze parkeerplaats. Vroeger had een kringloopwinkel vaak het imago van een muffe, rommelige winkel. Als je nu bij ons kijkt, staan er ook hele dikke, luxe auto’s tussen. Circulariteit is niet meer alleen voor mensen met een smalle beurs; het is breed verankerd geraakt in alle lagen van de maatschappij. Doordat ook deze nieuwe doelgroepen ons weten te vinden, brengen zij op hun beurt weer spullen en kleding van hoge kwaliteit in. Zo blijft de cirkel prachtig rond draaien!’